Νομοθεσία προσβασιμότητας στην Ελλάδα: πεδίο και πρόστιμα

Η Ελλάδα ρυθμίζει την ψηφιακή προσβασιμότητα μέσω του ΝΟΜΟΥ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4994/2022 για τις απαιτήσεις προσβασιμότητας προϊόντων και υπηρεσιών. Ο νόμος εφαρμόζεται από τον Ιούνιο του 2025 και η πιο πρόσφατη τροποποίησή του έγινε στις 18 Νοεμβρίου 2022.

Αρμόδιο για τον νόμο είναι το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων – Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας, το οποίο εποπτεύει τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις προσβασιμότητας.

Πεδίο εφαρμογής

Η ρύθμιση επιβάλλει να είναι προσβάσιμο για τα άτομα με αναπηρία ένα ευρύ φάσμα ψηφιακού περιεχομένου και υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνει:

• Υλικά συστήματα πληροφορικής
• Τερματικά αυτόματης εξυπηρέτησης
• Τερματικά πληρωμών
• Τερματικά που προορίζονται για συγκεκριμένες υπηρεσίες, όπως:
  • Αυτόματες ταμειακές μηχανές
  • Μηχανήματα έκδοσης εισιτηρίων
  • Συσκευές ελέγχου εισιτηρίων
  • Τερματικά παροχής πληροφοριών (εξαιρουμένων ορισμένων τερματικών ενσωματωμένων σε οχήματα μεταφορών)
• Τερματικός εξοπλισμός καταναλωτή με διαδραστικές υπολογιστικές δυνατότητες που χρησιμοποιείται για την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών
• Τερματικός εξοπλισμός καταναλωτή με διαδραστική υπολογιστική δυνατότητα που χρησιμοποιείται για την πρόσβαση σε υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων
• Αναγνώστες ηλεκτρονικών βιβλίων
• Υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών (εξαιρουμένων των υπηρεσιών που προορίζονται μόνο για επικοινωνία μεταξύ μηχανών)
• Υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων
• Υπηρεσίες επιβατικών μεταφορών — αεροπορικές, οδικές με λεωφορείο, σιδηροδρομικές και πλωτές, με έμφαση στις αστικές, προαστιακές και περιφερειακές μεταφορές
• Ιστότοποι
• Κινητές συσκευές και εφαρμογές
• Ηλεκτρονικά εισιτήρια και υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων
• Πληροφορίες μεταφορών, ιδίως οι πληροφορίες ταξιδιού σε πραγματικό χρόνο, συμπεριλαμβανομένων των διαδραστικών εγκαταστάσεων αυτόματης εξυπηρέτησης στην ΕΕ (με ορισμένες εξαιρέσεις)
• Τραπεζικές υπηρεσίες, ηλεκτρονικά βιβλία και υλισμικό
• Υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου
• Επικοινωνία έκτακτης ανάγκης — για τον αριθμό έκτακτης ανάγκης 112 από τον Ιούνιο του 2027

Εξαιρέσεις

Η ρύθμιση προβλέπει εξαιρέσεις από τις απαιτήσεις προσβασιμότητας για συγκεκριμένα ψηφιακά περιβάλλοντα.

Το περιεχόμενο δεν καλύπτεται εφόσον προηγείται ορισμένων ημερομηνιών:

• Προεγγεγραμμένα μέσα που δημοσιεύτηκαν πριν από τις 28 Ιουνίου 2025
• Μορφότυποι αρχείων γραφείου που δημοσιεύτηκαν πριν από τις 28 Ιουνίου 2025

Εκτός πεδίου εφαρμογής βρίσκεται και συγκεκριμένο περιεχόμενο:

• Διαδικτυακοί χάρτες, εκτός αν περιέχουν πληροφορίες πλοήγησης σε ψηφιακή μορφή
• Περιεχόμενο τρίτων που δεν χρηματοδοτείται ούτε ελέγχεται από τον οικονομικό φορέα
• Περιεχόμενο ιστότοπων ή εφαρμογών για κινητά που χαρακτηρίζεται ως αρχεία που δεν επικαιροποιήθηκαν μετά τις 28 Ιουνίου 2025

Εφαρμόζονται επίσης οι διατάξεις για τη διανοητική ιδιοκτησία:

• Εξαιρέσεις σχετικά με προστατευόμενα έργα και αντικείμενα προς όφελος των ατόμων με αναπηρία όρασης, σύμφωνα με τις ειδικές ρυθμίσεις

Πρόστιμα και κυρώσεις

Στην Ελλάδα, η εποπτεύουσα αρχή έχει την εξουσία να επιβάλει τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις προσβασιμότητας.

• Όταν διαπιστώνεται ότι τα προϊόντα δεν συμμορφώνονται, η αρχή εποπτείας της αγοράς μπορεί να επιβάλει διορθωτικά μέτρα, ενδεχομένως και δεσμεύσεις για προσωρινές λύσεις, ή — στην αυστηρότερη περίπτωση — την απαγόρευση της διάθεσης στην αγορά.
• Για τις υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών, η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων είναι το ορισμένο όργανο για την επιβολή κυρώσεων, ενεργώντας στο πλαίσιο της ειδικής νομοθεσίας για τις τηλεπικοινωνίες.
• Το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης είναι αρμόδιο για την επιβολή κυρώσεων στους παρόχους υπηρεσιών μέσων ενημέρωσης που δεν τηρούν τις κανονιστικές τους υποχρεώσεις.
• Ο νόμος περιέχει επίσης μεταβατικές διατάξεις που καθορίζουν τους όρους υπό τους οποίους οι πάροχοι υπηρεσιών πρέπει να λειτουργούν και να εκτελούν συμβάσεις, με χρονικό ορίζοντα έως το 2030.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι η επιβολή κατανέμεται σε περισσότερες αρχές και ότι η βαρύτερη συνέπεια για ένα προϊόν είναι η απώλεια της πρόσβασης στην αγορά — γι’ αυτό η συνεχής παρακολούθηση μετράει περισσότερο από έναν μεμονωμένο έλεγχο.

Αναφορά

Η Ελλάδα ακολουθεί την ενωσιακή υποχρέωση για δηλώσεις προσβασιμότητας στους ιστότοπους και στις ψηφιακές υπηρεσίες του δημόσιου τομέα. Οι δηλώσεις αυτές είναι ουσιώδεις για τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.

Η δήλωση πρέπει να είναι δημόσια διαθέσιμη στον ιστότοπο του οργανισμού και πρέπει:

• Να παρέχει σαφείς πληροφορίες για την κατάσταση προσβασιμότητας των ψηφιακών υπηρεσιών — αν πληρούν τα απαιτούμενα πρότυπα ή μια παρουσίαση των υφιστάμενων εμποδίων.
• Να περιγράφει τα μέτρα που ελήφθησαν για τη βελτίωση της προσβασιμότητας, μαζί με τις εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη ή τα σχέδια αποκατάστασης.
• Να προσδιορίζει πώς μπορούν οι χρήστες να αναφέρουν προβλήματα προσβασιμότητας και να ζητήσουν υποστήριξη.

Όλα αυτά μαζί διατηρούν τους οργανισμούς υπόλογους και διαφανείς στη δέσμευσή τους για προσβάσιμες ψηφιακές εμπειρίες.

Καταγγελίες

Οι χρήστες που συναντούν εμπόδια προσβασιμότητας ή επιθυμούν να υποβάλουν καταγγελία για μη συμμόρφωση μπορούν να απευθυνθούν στην αρμόδια αρχή — το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων – Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας:

• Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: gsecggb@gge.gr
• Ιστότοπος: ggb.gr

Συμμόρφωση με τη QualiBooth

Η κάλυψη των ελληνικών απαιτήσεων χρειάζεται δύο πράγματα: αποδείξεις ότι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες σας συμμορφώνονται, και μια δημοσιευμένη δήλωση προσβασιμότητας που αντέχει σε έλεγχο.

Η QualiBooth σαρώνει συνεχώς ως προς τα κριτήρια επιτυχίας WCAG, ώστε ένα εμπόδιο να μην παραμένει ποτέ αρκετά ώστε να προκαλέσει διορθωτικά μέτρα, και οι χειροκίνητοι έλεγχοι από άτομα με αναπηρία καλύπτουν όσα δεν φτάνει η αυτοματοποίηση. Όταν έρθει η ώρα της δημοσίευσης, η γεννήτρια δηλώσεων προσβασιμότητας μας παράγει δήλωση με την κατάσταση προσβασιμότητας, τα σχέδια αποκατάστασης και τον δίαυλο υποβολής παρατηρήσεων που απαιτεί ο νόμος.

Για τις πιο πρόσφατες και ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τις ελληνικές απαιτήσεις ψηφιακής προσβασιμότητας, ανατρέξτε στην επίσημη τεκμηρίωση που δημοσιεύει το ελληνικό κράτος.